|
Marxaladda hadda jirta, waxyaabahaas oo dhan meesha way ka bexeen waxaana hadda taagan in culimadii Diinta iyo odayaashii dhaqanka la sharaf dilo loona bixiyo magacyo fool xun sida argaggixiso, xitaa waxaa dhacday in si macno-daro ah loo dilo. Ururka waddaniga Soomaaliyeed iyagoo Xoogga saaraya wacyigelin Bulshadeed iyo baraarujin diimeed wuxuu u howlgalaaya soo celinta Sharaftii iyo Karaamadii uu lahaa xeerkii dhaqanka Soomaaliyeed iyo sharafta muwaadin kasta oo Soomaaliyeed.
Ururkan wuxuu u howlgalaaya soo celinta karaamadii iyo ixtiraamkii ay lahaayeen Culimada Soomaaliyeed, wuxuuna ahmiyad gaar ah siinaya dhaqan celinta Dhallinyarada Soomaaliyeed ee la marin habaabiyey, Dhalinta Soomaaliyeed aan helin fursad waxbarasho iyo fursad nabadeed oo nolol fiican leh. Carruuta Soomaaliyeed oo agoonta ah oo Waalidkood ay ku dhinteen dagaalladii kala duwanaa ee Soomaaliya ka dhacay iyo carruurta ku naafowday dagaallada.
Ururku wuxuu ahmmiyad gaar ah siinaya dhaqan celinta iyo baraarujinta carruurta Soomaaliyeed oo ku dhaqan iyo Diin doorsoomay waddamada dibadda. Ururku wuxuu u doodayaa dhallinyarada Soomaaliyeed ee ku jirta xabsiyada adduunka, wuxuu ahmiyad gaar ah siinayaa xallinta iyo khilaafaadka qoysaska Soomaaliyeed ka dhex taagan (family conflict), kaasoo batay furriinka qoysaska oo Saamayn weyna ku yeelatay Carruur badan oo Soomaaliyeed (gudaha iyo dibeddaba).
Ururku wuxuu ahmiyad gaar ah siinaya macnaha erayga “Waddani” sidii loo fahmi lahaa iyo Waddaninimo waxay tahay iyo dhiiragellin Waddaninimo. Xubnaha ururka meel kastoo ay joogaan ayey ka abaabulayaan qiiro waddaninimo, waxay isu keenayaan waddaniyiin diyaar ah iyagoo ku salaynaya Halbeegga ah “Wixii dhiig lahow kaca”.
Xubnaha ururka waxay leeyihiin hab maamuus (Protocol) ay ku kala dambeeyaan kuna heshiiyeen iskuna ixtiraamaan. Xubnaha ururka waxay u shaqeeyaan habka “Iskaa wax u qabso” (Volunteer System), waqtigoodii iyo Dhaqaalahoodii ayeyna u hureen ururka.
Ururka wuxuu leeyahay “CODE OF CONDUCT”
1- Respectful (Ixtiraam)
2- Responsible (Mas’uuliyad)
3- Cooperative (wadashaqayn)
XEERKA URURKA:
Hubnaha ururka iyagoo raacaya sida shareecada Islaamka qabto xeerarka ururka waxaa ka mamnuuc ah, nooc kasta oo “Takoor ah” sida:
1- Jinsiyad (lab iyo dhiddig) la isku takooro
2- Qabiil (Hayb Sooc) la isku takooro.
3- Gobol ama Degmo la isku takooro
4- Lahjad la isku takooro
5- Muuqaal la isku takooro sida: (San iyo Timo)
6- Faqiir iyo Taajir la isku takooro
7- Bukaan ama Curyaan la isku takooro
8- Aqoon ama jaahilnimo la isku takooro
9- Da’ (age) la isku takooro.
10- Reer Baadiye iyo Reer Magaal la isku takooro.
Ururka waddaniga Soomaaliyeed wuxuu leeyahay ujeeddooyin si cad u qeexan waana sida hoos ku qeexan:
1- Inuu dhowro ciidda Soomaaliyeed isla markaana u howgalo u shaqaynta shacabka Soomaaliyeed, daacadna uu ka yahay shaqada uu dalka u qabanaayo
2- Inuu ku dadaalo midaynta shacabka Soomaaliyeed meel kastoo ay joogaan
3- Howl kasta uu qabanaayo inuu ku shaqeeyo mabd’a wadahalka
4- Inuu Bulshada ka caawiyo aqoondarrida iyo dhibaatada ay leedahay qabyaaladda
5- Inuu bulshada ka caawiyo fahamka diintooda iyo waddaniyadda waxay tahay
6- Inuu ku dadaalo turxaan bixinta cuqdada ummadda dhexdeeda ku baahday, sida is aaminid la’aanta
7- Inuu xoojiyo xuquuqda Bani’aadamka, ka hortagga waxyeellada dumarka iyo carruurta.
8- In manhajka waxbarashada dugsiyada lagu saleeyo shareecada islaamka, ka shaqeeya soo saarista manaahij mideysan oo ku salaysan shareecada Islaamka.
9- Inuu sameeyo tababarro iyo barnaamijyo wacyigelin ah oo ku saleysan waddaninimo waxa ay tahay.
10- Inuu xoogga saaro sidii shacabka dhexdiisa loogu abuuri lahaa jacayl iyo isku kalsoonaan.
Xubinimada Ururka
Xubinimada ururka waa mid u furan waddani kasta oo Soomaaliyeed, kuna jirto dhiig waddaninimo, iyo Muslinimo.
Walaalahayaga waddaniyiinta ah waxaan leenahay ku soo dhowaada ururka, waddanigii danaynaya inuu ka mid noqdo ururka, waxaa marka hore shardi ah inuu soo buuxiyo “Membership Application” (codsi Xubinimo) oo ku qoran luqadaha Ingiriiska iyo Soomaaliga, waxaadna ka heli kartaan Xubnaha Hoose:
HIMILLADA URURKA:
Himillada ururka waxaa ka mid ah xagga Warbaahinta iyo wacyigelinta:
1- Ururku inuu sameeyo Website u gooni ah
2- Ururku inuu sameeyo Idaacad la yiraahdo “Radio Waddani”
3- Ururku inuu sameeyo Television la yiraahdo “TV. Waddani”
4- Ururku inuu soo saaro wargeys loogu magac daray “ Wargeyska Waddani Press”
Nasiixa Online (24 hours), Somali Youth Help Line (24 hours)
Nasiixa (Waano), Himillada ururka waxaa ka mid ah inuu sameeyo Khad Telefoon oo
Oo bilaash ah (Toll Free) or Hot line, or “Online Chatting Room, (Msn or Paltalk).
Waxaana Khaasatan loogu talogalay dhallinyarada Somaliyeed oo u baahan waano joogta ah
kana lumay AF Soomaaligii, Dhaqankii iyo Diintii, meel kasta ay joogaan, ama luqad kasta oo ay ku hadlaan waxaa diyaar u ah waddani ku waaniya luqadda ay wax ku fahmayaan. Habka waanadana waa One on One”, waana qarsoodi (Confidential).
Ururka waddaniga Soomaaliyeed, wuxuu waalidiinta Soomaaliyeed meel kasta ay joogaan ka caawinayaa talooyin ku saabsan habka Barbaarinta Carruurta.
Qofkii kaloo u baahan talo ama su’aalo qabo wuxuu ku soo hagaajin karaa www.waddaniga.org ama info@waddaniga.org waxaana diyaar u ah aqoonyahanno iyo Culimo.
Wargelin Saxaafadda Xorta ah
Dhammaan Saxaafadda xorta ah waxaan ka codsanaynaa in ay noo baahiyaan arrimaha ururka, wax qabadka iyo ujeeddooyinka ururka iyadoon lagu xadgudbeen xeerarka ururka, waxaa arrimaha ururka si ku meel gaar ah loogala xiriiri karaa Web-site-ka www.waddaniga.org
Warbixinta iyo arrimaha ururka waxaa laga wareysan karaa oo keliya xubaha hoose, iyagoo metalaya magaca xubnaha iyo fikradahooda.
Fiiro gaar ah:
Wixii su’aal ama talo waxaa lagu soo hagaajin karaa Xubnaha kor ku xusan.
Waa mahadsan tihiin Dhammaan
URURKA WADDANIGA SOOMAALIYEED
|